Ảnh: Getty Images; Christopher Harting for MIT

Đầu tháng 10/2026, Hiệu trưởng MIT Sally Kornbluth chính thức giới thiệu MIT for America – một sáng kiến chiến lược quy mô toàn trường, hướng tới việc củng cố giáo dục khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) ở nhiều cấp học. Đối tượng mà chương trình nhắm đến trải dài từ học sinh mẫu giáo, phổ thông cho đến sinh viên cao đẳng cộng đồng, với mục tiêu chuẩn bị cho các em hành trang để sống và làm việc trong một thế giới ngày càng được định hình bởi khoa học và công nghệ.

Theo bà Kornbluth, sáng kiến này là sự tiếp nối tự nhiên truyền thống phụng sự cộng đồng của MIT, dựa trên niềm tin rằng tiềm năng quan trọng hơn xuất thân, rằng “học bằng cách làm” có sức mạnh thay đổi, và tri thức cần được chia sẻ rộng rãi.

Vì sao cần một sáng kiến như vậy?

Những con số thống kê cho thấy khoảng trống đáng lo ngại trong giáo dục STEM bậc phổ thông tại Mỹ. Chỉ khoảng 29% học sinh lớp 9–12 từng tự tay lắp ráp mạch điện. Dù khoảng 60% trường trung học có mở lớp khoa học máy tính, chỉ 6% học sinh thực sự đăng ký học. Điều đó cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc có chương trình hay không, mà còn ở việc làm sao để học sinh hứng thú và tiếp cận được.

MIT for America đặt mục tiêu giúp các cộng đồng trên khắp nước Mỹ xây dựng năng lực để phát triển kiến thức STEM và kỹ năng nghề nghiệp cho người học.

Ba trụ cột chính

Tư duy toán học và giải quyết vấn đề. Trụ cột này mở rộng từ Dự án Giải tích MIT for America ra đời một năm trước, trong đó sinh viên và cựu sinh viên MIT tình nguyện dạy kèm môn giải tích cho học sinh ở nhiều khu học chánh trên cả nước.

Sống, học tập và làm việc cùng AI. Chương trình hỗ trợ đào tạo giáo viên để đưa trí tuệ nhân tạo vào lớp học một cách hiệu quả, đồng thời nâng cao kỹ năng AI và STEM tại các trường kỹ thuật – dạy nghề và cao đẳng cộng đồng. Dự án RAISE (Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm vì sự trao quyền xã hội và giáo dục) của MIT đóng vai trò dẫn dắt ở lĩnh vực này.

Thiết kế, chế tạo và đổi mới sáng tạo. MIT sẽ phát triển các chương trình khuyến khích học qua thực hành: sử dụng phòng chế tạo (fab lab), không gian sáng tạo (makerspace), học tập trải nghiệm và tổ chức các cuộc thi thiết kế cấp quốc gia.

Vừa mở rộng quy mô, vừa sát sao từng người học

Các nhà lãnh đạo chương trình nhấn mạnh rằng MIT for America sẽ ưu tiên những mô hình có thể nhân rộng nhưng vẫn giữ được sự hướng dẫn trực tiếp cho học sinh và giáo viên. Giáo sư Eric Klopfer, đồng giám đốc sáng kiến, cho biết mục tiêu là xây dựng những chương trình “vừa có quy mô lớn, vừa gần gũi”, tận dụng thế mạnh sẵn có của MIT và có thể triển khai ở bất cứ đâu trên đất Mỹ.

Giáo sư Cynthia Breazeal, đồng giám đốc còn lại, nhấn mạnh sáng kiến hướng tới việc mang lại cơ hội tiếp cận giáo dục STEM và AI chất lượng cao cho người học từ mẫu giáo đến cao đẳng trên khắp nước Mỹ.

Gợi mở cho giáo dục STEAM tại Việt Nam

Ba trụ cột của MIT for America – toán học nền tảng, học qua thực hành chế tạo và ứng dụng AI có trách nhiệm – cũng chính là những hướng đi mà nhiều trường học tại Việt Nam đang quan tâm. Việc đưa máy in 3D, robot, lập trình và các dự án thiết kế vào lớp học không chỉ giúp học sinh hiểu bài sâu hơn mà còn nuôi dưỡng sự tự tin, óc sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi cho thế hệ công dân số.

Tác giả: Peter Dizikes